افتيمون يك درم و نيم ادويه را كوفته و بيخته با دو وزن تمام ادويه عسل مصفّى معجون سازند و در ظرف چينى نكاه دارند و بعد از كذشتن شش ماه از ساختن آن استعمال نمايند [ ايارج طعمو انطاكى ] ايارج طعمو انطاكى نافع است از براى تشنج و صداع مزمن و صرع حادث از سودا و ارتعاد مفاصل صنعت آن شحم حنظل بيست درم كماذريوس فراسيون غاريقون هش سفيد اسطوخودوس از هريك ده درم زراوند طويل فلفل سفيد سكبينج جاوشير از هريك پنج درم مر صافى سنبل جعده زعفران دارچينى از هريك سه درم صموغ را در عسل مصفى سه وزن ادويه حل كرده باتش بسيار ملايم اندكى بپزند و ادويهء خشك را كوفته و بيخته عسل و صموغ را از آتش بركرفته بكذارند تا حرارتش دور شود پس ادويه را با آن معجون سازند بدستور مقرر و بعد از شش ماه كه از ساختن آن كذشته باشد استعمال نمايند [ ايارج فيقرا ] نسخ ايارج فيقرا در اوّل اين فصل ذكر يافت [ ايارج فيلاغورس نافع است از براى ماليخوليا ] ايارج فيلاغورس نافع است از براى ماليخوليا و تنقيهء حجب دماغ مىكند و فرود مىآورد كيموسات غليظهء لزجهء ارضيه را از دماغ صنعت آن فراسيون اسطوخودوس خربق سياه كمافيطوس و كماذريوس فطراساليون فوليون و آن جعده است زعفران زراوند مدحرج جنطيانا حبه كثيراكيا و آن مصطكى است ساذج هندى وج تركى اسارون حماما دارچينى قسط فومو فلفل حب بلسان ثوم برى سليخه هيوفاريقون فقاح اذخر سنبل الطيب از هريك دو درم افتيمون اقليطى غاريقون هش سفيد بسفايج فستقى شحم حنظل از هريك سه درم صبر سقوطرى شش اوقيه كوفته و بيخته بعسل مصفّى سه وزن ادويه معجون سازند و در ظرف چينى نكاه دارند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى ثلث اوقيه با آب نيم كرم يا طبيخ افتيمون مذكور ايارج لوغاذيا بدانكه لوغاذيا نام حكيمى از حكماى ماهر و اطبّاى باهر است و از شاكردان اسقليموس حكيم است كه آن بواسطه از تلامذهء حضرت سليمان بن داود ( ع ) است و لوغاذيا به اين ايارج ميان اطبا اشتهار يافته و اين ايارجى است مبارك و قلمى فرموده‌اند كه استادان اين بندهء حقير اين ايارج را از ساير ايارجات اختيار ميفرموده‌اند زيرا كه نفع آن به بدن بسيار است و نيست آن را ضررى و اسهال آن بى غائله است و تنقيهء بدن مىكند از اقاصى و اطراف آن و اسهال آن بلطف است بىعنف و مشقت و جميع فضول بدن و اخلاط فاسده را باسهال دفع مىكند و نافع از براى جميع امراض بادى بارد چون صداع و شقيقه و بيضه و دوار و ماليخوليا در غب و جنون و وهم و صرع و صمم و فالج و استرخا و لقوه و رعشه و تشنج بلكه از براى سكته نيز به جهت هريك از اينها آشاميدن آن و سعود كردن بان از براى اوجاع عين و اذن و منقّى و مقوّى و مفتح سدّهاى كبد و از براى شهوت كلبى و ادرار طمث مىكند و مزيل عسر نفس و از براى حمى ربع و جميع امراض بلغمى كه سبب آن بلغم فج باشد و امراض سوداوى و تبهاى نائبه و اوجاع مفاصل و نقرس و عرق النّسا و داء الحيّه و داء الثعلب و داء الفيل و قروح خبيثهء مزمنه در سر و در غير سر و از براى بهق و برص و قوبا و تقشر جلد و جذام و خنازير و اورام بارده و سرطان و سعفه و درد كرده و درد مثانه شيخ داود انطاكى كفته كه اين ايارج اخراج مىكند هر خلط عفن محرق را و هر خلط غليظ لزج را خصوص دو خلط بارد صنعت آن بنسخهء سرابيون و همين نسخه نيز از شاپور بن سهيل و از صهار بخت است شحم حنظل پنج درم پياز عنصل مشوى غاريقون هش سفيد سقمونيا و خربق سياه اشق اسقوريون از هريك چهار درم و نيم بنسخهء سرابيون و در نسخهء شاپور و صهار بخت از هريك دو درم و نيم است افتيمون اقليطى كماذريوس مقل ازرق صبر سقوطرى از هريك سه درم حاشا هيوفاريقون ساذج هندى فراسيون جعده سليخهء سياه فلفل سياه فلفل سفيد دارفلفل زعفران دارچينى بسفايج فستقى سكبينج جاوشير جندبيدستر مرّمكى صافى فطراساليون زراوند طويل عصارهء افسنتين فرفيون حماما سنبل الطيب زنجبيل از هريك دو درم اسطوخودوس جنطيانا از هريك يك درم و نيم است و در نسخهء ديكر وزن اين اجزا از هريك دو درم و نيم است سواى بسفايج كه سه درم است جنطيانا و اسطوخودوس از هريك يك درم و نيم و در نسخهء ديكر وزن اين اجزا از هريك دو درم است با عسل مصفّى به قدر كفايت بسرشند شربتى تام از آن چهار مثقال با آب نيم كرم و عسل يا با طبيخ افتيمون و مويز منقى شيخ داود انطاكى كفته كه قوت اين ايارج تا چهل سال باقى ميماند و شربتى از آن تا يك مثقال است و آن قدس سره ميفرمايند كه آنچه بتجربه در امده شربتى تام از آن سه مثقال صيرفى است كه چهار مثقال طبّى باشد و نيز شيخ داود كفته كه ديدم در نسخهء كه قوت اين باقى ميماند مانند ترياق فاروق و چون ارادهء اسهال آن كنند بايد كه فراگيرند از آن مقدار چهار درم و نيز كفته كه در نسخهء ديكر اين ايارج مرجان سرخ سه درم مرواريد ناسفته يك مثقال ورق طلا محلول ورق نقرهء محلول از هريك يك مثقال و نيم داخل است و بايد كه صموغ را در شراب حل كنند و باقى ادويه را كوفته و بيخته مجموع را بعسل مصفّى معجون سازند و شفائى كفته كه قوت ايارج لوغاذيا تا چهار سال باقى ميماند و اولى آنست كه شب وقت خواب فرو برند و صبح جلابى از بسفايج فستقى و زوفاى خشك و افتيمون و پوست هليلهء كابلى و كاوزبان و اسطوخودوس و مويز منقى و قدرى نمك بياشامند ايارج لوغاذيا بنسخهء فيلفريوس صنعت آن شحم حنظل غاريقون هش سفيد اشق پوست خربق سياه و در نسخهء ديكر پوست خربق سفيد است سقمونياى مشوى هيوفاريقون از هريك ده مثقال افتيمون اقليطى بسفايج فستقى مقل ازرق صبر سقوطرى كماذريوس فراسيون سليخهء سياه از هريك هشت مثقال فلفل سياه فلفل سفيد دارفلفل دارچينى زعفران جاوشير سكبينج جندبيدستر فطراساليون زراوند طويل از هريك چهار مثقال با عسل مصفّى به قدر كفايت معجون سازند شربتى تام از سه مثقال تا چهار مثقال بحسب قوت هر انسان با ماء العسل نيم كرم و نمك و بعضى كفته‌اند كه شربتى از آن چهار مثقال است با يك درم نمك طعام با طبيخ افتيمون كه در اوّل ذكر شد اين نسخهء بيست و سه جزو و مزاجش كرم و خشك است در دو درجه و نيم و بعضى كفته كه شربتى تامّ از آن سه مثقال است ايارج لوغاذيا بنسخهء قولس صنعت آن شحم حنظل بيست مثقال پياز عنصل مشوى غاريقون هش سفيد اشق پوست خربق سياه سقمونياى مشوى هيوفاريقون از هريك ده مثقال بسفايج فستقى افتيمون مقل ازرق صبر سقوطرى كماذريوس فراسيون سليخهء سياه از هريك هشت مثقال مر صافى جاوشير سكبينج فطراساليون فلفل سفيد فلفل سياه دارفلفل دارچينى زعفران جندبيدستر زراوند طويل از هريك چهار مثقال عسل به قدر كفايت بدستور معجون سازند ايارج لوغاذيا بنسخهء ديكر صنعت آن شحم حنظل صبر سقوطري سقمونياى مشوى از هريك پانزده درم حاشا دو درم فراسيون بسفايج فستقى جعده از هريك هفت درم فلفل سياه دارفلفل سنبل الطيب زعفران دارچينى مرمكى فطراساليون از هريك چهار درم سكبينج عصارهء افسنتين اسطوخودوس كماذريوس اسقورديون از هريك پنج درم زنجبيل زراوند طويل جنطياناى رومى از هريك سه درم كوفته و بيخته با عسل مصفّى معجون سازند شربتى چهار درم با يك درم نمك طعام در طبيخ افتيمون مذكور در اول اين فصل و در نسخهء ديكر اجزاى مزبور خربق سياه و افتيمون و غاريقون هش سفيد از هريك ده درم اسقيل مشوى هفت درم افزوده‌اند و وزن شحم حنظل و صبر و سقمونيا از هريك پنج درم كرده ايارج لوغاذيا به نسخهء ديكر صنعت آن شحم حنظل ده درم پياز عنصل مشوى غاريقون هش سفيد سقمونياى مشوى خربق اسود اشق از هريك نه درم افتيمون اقريطى كماذريوس مقل ازرق از هريك پنج درم صبر سقوطرى شش درم حاشا هيوفاريقون ساذج هندى جعده فراسيون فرفيون سليخهء سياه فلفل سياه دارفلفل فلفل سفيد زعفران دارچينى مرمكى صافى جاوشير